Avrupa Veri Koruma Kurulu (EDPB), ABD Yüksek Mahkemesi’nin Trump v. Slaughter kararının AB-ABD Veri Gizliliği Çerçevesi (Data Privacy Framework – DPF) üzerindeki olası etkilerine ilişkin Avrupa Komisyonu’na resmî bir mektup göndermiştir. EDPB Başkanı Anu Talus imzasıyla 31 Temmuz 2026 tarihinde Komisyon üyesi Michael McGrath’e iletilen mektupta, Komisyon’dan söz konusu kararın FTC’nin (ABD Federal Ticaret Komisyonu) DPF taahhütlerini yerine getirme kapasitesini nasıl etkileyebileceğini yakından değerlendirmesi talep edilmiştir.
Uyuşmazlığın kaynağında, ABD Yüksek Mahkemesi’nin 29 Haziran 2026 tarihinde 6’ya karşı 3 oyla verdiği karar bulunmaktadır. Mahkeme, FTC üyelerinin başkan tarafından görevden alınmasını sınırlandıran yasal güvenceleri Anayasa’ya aykırı bulmuştur. Karar, ABD Başkanı Donald Trump’ın, çalışmalarını “yönetimin öncelikleriyle bağdaşmaz” gerekçesiyle FTC üyesi Rebecca Kelly Slaughter’ı görevden almasının ardından gündeme gelmiştir. Böylece FTC, yaklaşık doksan yıldır sahip olduğu kurumsal bağımsızlığını fiilen yitirmiştir.
EDPB, mektubunda bir üçüncü ülkede veri koruma kurallarına uyumu sağlamak ve denetlemekle görevli bir veya daha fazla bağımsız denetim otoritesinin varlığı ile etkin işleyişinin, o ülkenin koruma düzeyinin yeterliliği değerlendirilirken dikkate alınması gereken kilit unsurlardan biri olduğunu vurgulamıştır. Kurul ayrıca, DPF’nin FTC’nin bağımsızlığına ve bir başkanın yalnızca “verimsizlik, görevi ihmal veya görevi kötüye kullanma” hâllerinde bir üyeyi görevden alabileceğine açıkça atıf yaptığını hatırlatmıştır. Yüksek Mahkeme kararı ise bu bağımsızlık taahhütleriyle doğrudan çelişmektedir. Avrupa Komisyonu’nun 2023 tarihli yeterlilik kararı kısmen bağımsız denetim ve başvuru mekanizmalarının varlığına dayandığından, FTC’nin bağımsızlığının zayıflaması DPF’nin dayanağını tartışmalı hâle getirmektedir.
Kararın DPF açısından ne anlama geldiği konusunda uzmanlar bölünmüş durumdadır. Önceki iki veri aktarım çerçevesinin (Safe Harbor ve Privacy Shield) iptaline yol açan hukuki süreçlere öncülük eden Max Schrems, “anlaşma bitti” değerlendirmesinde bulunarak konuyu yeniden Avrupa Birliği Adalet Divanı (ABAD) önüne taşıyacak yeni bir davaya hazırlandıklarını belirtmiştir. Buna karşılık kimi uzmanlar, FTC’nin gizlilik taahhütlerini uygulamaktan geri adım atmadığını ve kararın standart sözleşme hükümleri (SCC) ile bağlayıcı şirket kuralları (BCR) gibi diğer aktarım mekanizmalarını etkilemeyeceğini savunmaktadır.
Mevcut durumda Avrupa Komisyonu’nun yeterlilik kararı yürürlüktedir ve DPF kapsamında sertifikalı kuruluşlar, AB kurumları veya mahkemeleri tarafından aksi yönde bir adım atılmadıkça çerçeveye dayanmaya devam edebilecektir. Bununla birlikte EDPB’nin girişimi, AB-ABD arasındaki veri aktarımlarının hukuki zemininin önümüzdeki dönemde yeniden gündeme gelebileceğine işaret etmektedir.
Geri İleri